Wielka Sobota - dzień oczekiwania

W kościele ojców dominikanów wierni modlą się w skupieniu przy grobie usypanym z ziemi, z której kiełkuje zielona ludzka postać. W poznańskiej Farze obraz ciała Jezusa leży w grobie z kamienia. A w kościele Świętego Rocha dodatkowo na białym płótnie umieszczono ślady stóp, które wskazują drogę z ogromnego krzyża na ziemię. Kościołów w Poznaniu jest wiele, a każdy grób jest inny. Już w niedzielę wszystkie groby przy których teraz modlą się wierni będą puste. Skończy się też czas żałoby.

Wielka Sobota to dla chrześcijan to dzień nadziei i oczekiwania na Zmartwychwstanie Chrystusa. Wierni udają się do kościoła, by święcić pokarmy. Nie odprawia się mszy świętej. Według Ojców Kościoła, tego dnia Jezus zstąpił do otchłani, by wyzwolić wszystkich pogrążonych w śmierci. Po zachodzie słońca w Wielką Sobotę rozpoczyna się liturgia Wigilii Paschalnej, która wprowadza w Niedzielę Zmartwychwstania.

W tradycji polskiej w Wielką Sobotę nawiedza się Groby Pańskie. Zwyczaj urządzania ich wprowadził w naszym kraju w XII wieku zakon bożogrobców - Kanoników Regularnych Stróżów Bożego Grobu Jerozolimskiego. Od powstania styczniowego nawiedzanie grobów miało także wymiar patriotyczny. W różnych okresach historycznych, jak rozbiory, okupacja niemiecka czy stan wojenny, przy Grobach pojawiały się symbole nawiązujące do współczesnych wydarzeń.

Obrzęd błogosławienia pokarmów wielkanocnych był znany w Kościele Wschodnim i Zachodnim już w VIII wieku. W Polsce pojawił się w XV stuleciu. Początkowo święcono wyłącznie baranka, później także mięso, jaja, ser, masło, ryby oraz liczne przyprawy i zioła. Mięso symbolizuje baranka paschalnego, chleb jest pamiątką rozmnożenia chleba przez Jezusa, a jajo - oznacza symbol rodzącego się życia i Zmartwychwstałego Chrystusa.

Bardzo starym zwyczajem jest malowanie jajek przeznaczonych na stół wielkanocny, zwanych od techniki ozdabiania - pisankami lub kraszankami. Najpiękniejsze były te przeznaczone na prezenty. O zwyczaju tym wspominał w XIII wieku ksiądz Wincenty Kadłubek.

Liturgia Wigilii Paschalnej, która rozpoczyna się wieczorem w Wielką Sobotę, należy już do Niedzieli Wielkanocnej. Dokonuje się wtedy odnowienia obietnic Chrztu Świętego. Wierni przychodzą do kościoła ze świecami, aby zapalić płomień "nowego życia", symbol zmartwychwstałego Chrystusa. Uroczyście śpiewa się orędzie wielkanocne, tak zwany "Exultet". Według słów hymnu "Exultet", noc paschalna jest tą jedyną, która zna godzinę powstania z martwych Chrystusa, nocą, która łączy niebo z ziemią, a sprawy Boskie - ze sprawami ludzkimi.

O symbolice Wielkiego Piątku - tutaj, o Wielkim Czwartku - tutaj.

(IAR)