Miasto Archipelag - Leszno, Kalisz, Konin

Jeżdżę cięgiem po tych wszystkich miastach, które w 1999 roku straciły status stolicy województwa i przyglądam się, jak wygląda tam życie. Na początku grudnia byłem w Lesznie, Kaliszu i w Koninie - mówi Filip Springer, reporter i fotoreporter (autor pięciu książek, w tym takich, jak: "13 pięter", "Wanna z kolumnadą", "Miedzianka. Historia znikania").

Springer opowiada: "Chodzę po ulicach i rozmawiam. Rozmawiam ze zwykłymi ludźmi. Byłem już w 18 byłych stolicach województw. Co je łączy? Z wszystkich wyjeżdżają młodzi ludzie. I bardzo wielu deklaruje, że nigdy nie wróci. To jest problem. Ale chyba najbardziej zaskoczyło mnie to, że wszystkie te miasta - jak jeden mąż - mają beznadziejną komunikację miejską. Jeżeli w Poznaniu narzekamy na komunikację, bo ma swoje mankamenty, to w mniejszych miastach byłaby ona wspaniałym rozwiązaniem! A pozytywnie - ludzie w tych miastach bardzo sobie cenią, ze jest tutaj bliżej do drugiego człowieka.

Łatwiej pielęgnuje się relacje rodzinne i przyjacielskie. Gdy się umawiam z kimś na wywiad w Warszawie czy w Poznaniu, to ten ktoś zaprasza mnie do kawiarni. W tych mniejszych miastach wszyscy zapraszają do domów, na śniadania, obiady lub kolacje... W Lesznie spotkałem wielu fantastycznych ludzi. Między innymi antykwariusza, pana Janusza Skrzypczaka. Zaskoczyli mnie sprzątacze z rowerami. Mają na przyczepkach kontenerki na śmieci i sprzątają codziennie. No i mówię jednemu z mieszkańców, że dla mnie to miasto porządku. A on mi na to, że nie! Bo oni niby jeżdżą i sprzątają, ale w niedzielę rano już nie! I to jest właśnie Wielkopolska...

W Kaliszu jest dużo oddolnych organizacji społecznych, które są siłą tego miasta. Jest np. świetny ruch miejski - Kaliska Inicjatywa Miejska, która robi fantastyczne rzeczy. Ostatnio zrobili projekt o tym, jak mieszkańcy powinni nauczyć się czytać budżet miejski. To cykl działań uprzystępniających skomplikowany, fachowy budżet ("Liczy się miasto" - na antenie Radia Merkury rozmawialiśmy o tym parokrotnie - przyp. red). Ale z rozmów z nimi przebija się gorycz, że przełożenie inicjatyw i działań na władzę idzie trudno. A Kalisz to piękne miasto, ze wspaniałą architekturą i niezwykłą mozaiką historii ! Tuż przed Barbórką byłem w Koninie. Impresja filmowa z tego miasta nazywa się "Myślenie o przyszłości".

Bo to miasto musi się poważnie zastanowić nad swoją przyszłością. W Koninie, w przeciwieństwie do innych podobnych miast, nie było dotąd zamykania i likwidacji dużych, podstawowych zakładów pracy. Zbliża się nieuchronnie perspektywa redukowania zagłębia węgla brunatnego i jego otoczenia. I to jest wielkie wyzwanie dla miasta i dla mieszkańców. Ludzie będą musieli się jakoś w tym odnaleźć". (cała rozmowa - poniżej). Miasto Archipelag trwa od czerwca. To projekt dokumentalny - szerokie przedsięwzięcie, obejmujące centralne redakcje mediów (Polityka, Trójka), kilkudziesięciu społecznych korespondentów i różne platformy internetowe. Powstanie także książka - opowieść o miastach.

Wojciech Biedak