Zmiany dotyczące par jednopłciowych. Jak urzędy będą podchodziły do nowych przepisów?

Pierwszy wniosek już czeka. Poznański USC zapowiada transkrypcje

W poznańskim Urzędzie Stanu Cywilnego na rozpatrzenie czeka jeden wniosek o transkrypcję zagranicznego aktu małżeństwa. Urzędnicy wstrzymywali się z decyzją i czekali na wejście w życie rozporządzenia Ministra Cyfryzacji. Zaczęło ono obowiązywać wczoraj. Od dziś pracownicy urzędu spodziewają się kolejnych wniosków. W ostatnich dniach odbierali telefony z pytaniami w tej sprawie. 

Dyrektor Urzędu Stanu Cywilnego Mariusz Kopeć zadeklarował, że będzie dokonywał transkrypcji takich dokumentów.

Chcemy przychylnie i pozytywnie podchodzić do tych spraw

- mówi Mariusz Kopeć.

Aktywiści ze Stowarzyszenia Grupa Stonewall przekonywali, że takie decyzje mogły być wydawane już wcześniej, przed wejściem w życie rozporządzenia.

To rozporządzenie w ogóle nie jest potrzebne do transkrypcji

- twierdzi Mateusz Kaczmarek-Brzozowski.

Wcześniejsze wzory formularzy opierały się na sztywnym podziale na dwie konkretne rubryki: „dane kobiety” oraz „dane mężczyzny”.

Rozporządzenie o formularzach, które wchodzi w życie, umożliwia stworzenie aktu, gdzie mężczyzna jest mężczyzną, a kobieta jest kobietą

- mówi Mariusz Kopeć.

Trybunał Konstytucyjny uznał to rozporządzenie za niezgodne z konstytucją. Przewodniczący klubu poznańskich radnych PiS Zbigniew Czerwiński w związku z tym uważa, że urzędnicy nie powinni dokonywać transkrypcji.

Jest to naruszenie prawa i będziemy tę sytuację monitorowali

- mówi Zbigniew Czerwiński.

Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego nie zostało opublikowane przez rząd w Dzienniku Ustaw.

O transkrypcji zagranicznych aktów małżeństwa osób tej samej płci będziemy też rozmawiać o godzinie 8:15 z wiceministrem cyfryzacji Dariuszem Standerskim z Nowej Lewicy. 

Nie wszystkie gminy powiatu poznańskiego będą dokonywać transkrypcji

Wójtowie Buku, Kleszczewa i Czerwonaka nie zadeklarowali w tej sprawie jednoznacznego stanowiska. Wątpliwości nie ma natomiast stojący na czele Tarnowa Podgórnego, Tadeusz Czajka.

Ilu prawników tyle będzie różnych opinii, natomiast jeżeli spojrzeć też no z czysto ludzkiego podejścia, a też i przemian jakie się dokonują, to jest to nieuchronne

- mówi Czajka.

Inne stanowisko w tej sprawie zajął wójt Suchego Lasu. Grzegorz Wojtera zwraca uwagę, że rozporządzenie ministra cyfryzacji nie jest spójne z innymi aktami prawa.

Rozbieżności to nadal obowiązujące przepisy dotyczące małżeństwa mężczyzny i kobiety. Nadal w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym, nadal w prawie o aktach stanu cywilnego mamy do czynienia z takimi zapisami, które po prostu w sposób naturalny powinny być zmienione

- uważa Wojtera.

Wiceminister cyfryzacji przypomniał dziś w Radiu Poznań o możliwości zaskarżania decyzji urzędów stanu cywilnego, które odmawiają transkrypcji. Wójt Suchego Lasu przyznaje, że jeżeli sąd pozytywnie rozpatrzy odwołanie od jego decyzji, to zastosuje się do wyroku.

W Kaliszu są wątpliwości, w Ostrowie będą rozpatrywać indywidualnie

USC w Kaliszu i Ostrowie nie miały do tej pory wniosków o transkrypcję aktów małżeństw par jednopłciowych. 

"W Ostrowie każdy przypadek będzie rozpatrywany indywidualnie" - mówi kierowniczka ostrowskiego USC Katarzyna Zaremba.

Każdy wniosek, który wpłynie, będzie rozpatrywany indywidualnie, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Nie mieliśmy jeszcze żadnego wniosku o transkrypcję małżeństw jednopłciowych

- mówi Katarzyna Zaremba.

Z kolei w USC w Kaliszu sprawa budzi wątpliwości. Techniczne problemy w tym zakresie znikają, ale pojawiają się wątpliwości do słuszności tego rozporządzenia. Jak mówi kierowniczka USC Katarzyna Pilas, najbliższe tygodnie pokażą jak ta sprawa się rozwinie. Do tej pory formularze nie pozwalały na wpisywanie po stronie małżonków tej samej płci.

"To czynność techniczna" - mówi rzeczniczka prezydenta Konina

"Zadaniem urzędników jest po prostu przeniesienie treści zagranicznego dokumentu do polskiego systemu" - mówi rzeczniczka prezydenta Konina Aneta Wanjas.

To czynność techniczna. Urzędnik nie bada ważności małżeństwa, nie rozstrzyga jakiegoś sporu prawnego, tylko rejestruje fakt, który potwierdził organ innego państwa

- mówi rzeczniczka. 

Prezydentem Konina jest Piotr Korytkowski z Koalicji Obywatelskiej.

Władze Kazimierza Biskupiego, którego wójt Grzegorz Maciejewski startował z niezależnego komitetu, deklarują działanie zgodnie z przepisami prawa.

Z kolei Marlena Wasielewska z Urzędu Stanu Cywilnego w Sompolnie powiedziała, że wnioski będą przyjmowane i indywidualnie rozpatrywane.

Wnioski będziemy przyjmować i każdy będzie indywidualnie rozpatrywany. W razie problemów będziemy się konsultować z naszymi radcami prawnymi i wtedy będzie decyzja. My nie mieliśmy żadnego takiego wniosku o transkrypcję aktów związków jednopłciowych, więc na dzień dzisiejszy nawet nie wiemy, jak te akty wyglądają

- mówi Marlena Wasielewska.

Burmistrzem Sompolna jest Waldemar Marciniak z Prawa i Sprawiedliwości.

Nowe zasady także w małych gminach. USC czekają na pierwsze wnioski

"Każdy wniosek przyjmiemy i będziemy analizować". Także Urzędy Stanu Cywilnego w mniejszych ośrodkach regionu muszą od poniedziałku zaadaptować się do nowych zasad zawierania małżeństw. Chodzi o zmieniające się wzory dokumentów. 

"W gminie Dolsk, liczącej niespełna 6 tysięcy mieszkańców, w ciągu ostatnich kilkunastu miesięcy nie było żadnego wniosku o uznanie małżeństwa jednopłciowego zawartego za granicą" - powiedział nam kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w Dolsku Jerzy Hejduk.

Jak wpłynie taki wniosek, to będziemy go procedować. To znaczy najpierw będziemy zastanawiać się nad dopuszczalnością prawną tego

- mówi Jerzy Hejduk.

Podobną odpowiedź usłyszeliśmy w liczącej 30 tysięcy mieszkańców gminie Szamotuły. "Każdy wniosek przyjmiemy i będziemy analizować" - powiedziała nam szefowa USC w Szamotułach Barbara Mrówka.

USC w Lesznie: Każdy wniosek o transkrypcję będzie rozpatrywany indywidualnie

W Urzędzie Stanu Cywilnego w Lesznie dotychczas nie pojawił się żaden wniosek o transkrypcję zagranicznego aktu małżeństwa osób tej samej płci. Zastępca kierownika USC Diana Bestrzyńska podkreśla, że każdy taki wniosek będzie rozpatrywany indywidualnie.

To rozporządzenie, które wchodzi, dotyczy umożliwienia kierownikowi dokonania transkrypcji, ale nie nakazuje wprost dokonania transkrypcji. W dalszym ciągu nie zmieniła się ustawa prawa o aktach stanu cywilnego, nie zmienił się też Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego działa tylko i wyłącznie w granicach przepisów prawa

– mówi Bestrzyńska.

Zastępca kierownika USC zwraca jednocześnie uwagę, że w Polsce wciąż brakuje jednolitej praktyki w takich sprawach, dlatego USC na bieżąco analizuje zmieniające się przepisy i orzecznictwo. Jak wygląda sytuacja w innych samorządach? Włodarze Rawicza, Włoszakowic, Lipna czy Krzemieniewa wybrani z lokalnych komitetów, deklarują jedno: urzędy będą działać zgodnie z obowiązującym prawem.

Mam wątpliwości co do jednoznaczności przepisów – przyznaje prezydent Piły

W ten sposób związana z Koalicją Obywatelską Beata Dudzińska odniosła się do rozporządzenia umożliwiającego urzędom stanu cywilnego transkrypcję małżeństw jednopłciowych zawartych za granicą.

W rozmowie z Radiem Poznań nie zadeklarowała jednoznacznie, czy dokona rejestracji takiego związku. Stwierdziła, że nawet gdyby został uznany, to decyzja nie dawałaby takich samych uprawnień jak małżeństwo kobiety i mężczyzny.

Jeżeli będzie taki przypadek, będę rozważać jednak dokonanie takiej transkrypcji, jednakowoż mając z tyłu głowy, że wydaje mi się, że to nie jest jednoznacznie uregulowane nadal w Polsce.

- zapowiada prezydent Piły

Zapytany o tę kwestię przedstawiciel Urzędu Gminy i Miasta Jastrowie przyznał, że rozstrzygnięcie zapadnie po analizie prawnej, jeśli do samorządu wpłynie stosowny wniosek. Dodał, że do magistratu trafiały
pisma od organizacji starających się o uznawanie tych dokumentów, jak i od środowisk kategorycznie się temu sprzeciwiających.