NA ANTENIE: Królewski wieczór
Studio nagrań Ogłoszenia BIP Cennik
SŁUCHAJ RADIA ON-LINE
 

Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Uroczystości w regionie

Publikacja: 28.02.2026 g.07:26 
Aktualizacja: 28.02.2026 g.20:57 Danuta Synkiewicz / Grzegorz Ługawiak / Michalina Maciaszek / Rafał Muniak / Bartłomiej Klupś / Jacek Butlewski
Wielkopolska
Narodowy Dzień Żołnierzy Wyklętych obchodzony jest corocznie 1 marca. Tego dnia w 1951 roku w mokotowskim więzieniu wykonano wyrok śmierci na siedmiu członkach IV Zarządu Głównego Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość. Święto obchodzone od 2011 roku jest wyrazem hołdu dla żołnierzy drugiej konspiracji pomordowanych przez reżim komunistyczny.
Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych - Szymon Majchrzak - Radio Poznań
Fot. Szymon Majchrzak (Radio Poznań)

Spis treści:

    Poznań pamięta. Msza i apel pamięci

    Obchody Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych w niedzielę w Poznaniu. Rozpocznie je msza św. w kościele pw. Najświętszego Zbawiciela przy ulicy Fredry w Poznaniu. Po niej główne uroczystości przed pobliskim pomnikiem Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej. 

    Będzie modlitwa za poległych i apel pamięci, zaplanowano też wystąpienie wicewojewody Jarosława Maciejewskiego. 

    Jednym z najbardziej znanych żołnierzy wyklętych w Wielkopolsce był urodzony w Kwilczu Łukasz Ciepliński - ostatni komendant Zrzeszenia WiN. Konspiratorzy działali w Wielkopolsce w ramach struktur ogólnopolskich, ale były też organizacje lokalne. 

    Najważniejsza WSGO Warta - Wielkopolska Samodzielna Grupa Ochotnicza - to była najważniejsza, największa formacja, która objęła całą Wielkopolskę. Ona jest bardzo często zapominana. Mam ten dyskomfort w czasie obchodów, że nie wymienia się jej. A powinniśmy o niej mówić - tam było ponad 6 tys. ludzi

    - mówi doktor Rafał Sierchuła z IPN-u. 

    Fenomenem było to, że w Wielkopolsce funkcjonowały oddziały partyzanckie, co było trudne ze względu na niezbyt duże zalesienie - dodaje dr Sierchuła.

    Przede wszystkim były działania wymierzone przeciwko aparatowi represji, urzędom bezpieczeństwa. To były akcje, które miały na celu zlikwidowanie najważniejszych funkcjonariuszy urzędów bezpieczeństwa. Np. w Kępnie zabito szefa tamtejszego UB

    - mówi Rafał Sierchuła.

    "Dochodziło też do starć z wojskami sowieckimi" - dodaje Sierchuła. Ostatni oddział partyzancki w Wielkopolsce rozbito w 1948 roku. A ostatnim żołnierzem antykomunistycznego oddziału, zabitym w 1953 roku na terenie Wielkopolski był Stanisław Przybylak ps. "Marianna". 

    Ostatni żołnierz wyklęty w Polsce został zabity dekadę później - bohaterem tym był słynny Lalek, czyli Józef Franczak, który działał na Lubelszczyźnie.

    Pod murami dawnego kaliskiego więzienia zapłoną w niedzielę znicze pamięci

    W ten sposób kaliszanie oddadzą hołd żołnierzom niezłomnym. Wiadomo, że śmierć poniosło tam kilkunastu działaczy podziemia antykomunistycznego. Archiwum Państwowe w Kaliszu wskazuje, że na dziedzińcu dawnego zakładu karnego może być pochowanych co najmniej 6 żołnierzy niezłomnych. 

    Biuro Poszukiwań i Identyfikacji IPN prowadziło poszukiwania miejsc pochówków ofiar reżimu komunistycznego, ale niestety nie udało się ich odnaleźć. Na murach więzienia umieszczono tablicę z nazwiskami zamordowanych i więzionych w tym miejscu. Obecnie gmach nie jest już zakładem karnym. 

    Obiekt jest własnością Akademii Wymiaru Sprawiedliwości.

    Biegi, marsze i spotkania w zachodniej i centralnej Wielkopolsce

    Żołnierzy Wyklętych uczczą także mieszkańcy zachodniej i centralnej Wielkopolski. Większość wydarzeń zaplanowano na 1 marca. W Szamotułach obchody Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych 
    przyjmą formę spotkania historycznego. W Bibliotece Publicznej Miasta i Gminy Szamotuły zaplanowano prelekcję dr. hab. Arkadiusza Słabiga o oporze cywilnym i konspiracji młodzieżowej w Puszczy Noteckiej w latach 1939–1956.

    We Wronkach hołd podziemiu niepodległościowemu oddadzą wspólnie Zakład Karny we Wronkach i samorząd gminny podczas uroczystości pamięci.

    W Rogoźnie zaplanowano inną, sportową formę upamiętnienia żołnierzy podziemia. Burmistrz zaprasza 1 marca o 11.00 na zawody strzeleckie na strzelnicy miejskiej.

    W Śremie zaplanowano obchody w Parku imienia Śremskich Odlewników. W niedzielę 1 marca po mszy uczestnicy przejdą pod pomnik rtm. Witolda Pileckiego. Organizatorami są Śremski Instytut Historii oraz zespół Capella Canta Brass.

    Również w niedzielę w Środzie Wielkopolskiej odbędzie się XI Średzki Marsz Żołnierzy Wyklętych - wieczorne przejście pamięci ulicami miasta.

    W powiecie nowotomyskim zaplanowano dwie edycje biegów „Tropem Wilczym”.  Obie 1 marca. W Lwówku uczestnicy wystartują ze stadionu miejskiego na dystansach 1963 metrów i 5 kilometrów. Druga edycja odbędzie się w Przyprostyni koło Zbąszynia, gdzie bieg na 5 kilometrów rozpocznie się przy remizie OSP.

    Kibice i społecznicy zapraszają na niedzielne obchody w Koninie

    Konin również upamiętni Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Sekcja patriotyczna kibiców Górnika Konin zaprasza mieszkańców na obchody tego wydarzenia. 

    W niedzielę o godz. 11.30 odbędzie się msza w kościele św. Wojciecha w intencji pamięci żołnierzy wyklętych. Uczestnicy złożą też kwiaty pod pamiątkową tablicą przy parafii. Następnie o godz. 17.45 kibice przyniosą wiązanki i zapalą lampki pod pomnikiem przy ulicy Błaszaka, a o 19.00 przy tablicy pamiątkowej na ulicy Wodnej odbędzie się apel poległych.

    Jak co roku również Klub „Gazety Polskiej” im. Marii i Lecha Kaczyńskich zaprasza chętnych na godz. 13.00 pod pomnik Żołnierzy Wyklętych przy ulicy Błaszaka. Lokalni politycy i działacze złożą wtedy kwiaty i zapalą znicze. Będą również okolicznościowe przemówienia.

    Pamięci żołnierzy „Zielonego Trójkąta”. Wyjątkowe uroczystości w Gnieźnie i okolicy

    Obchody 15. Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych w Gnieźnie rozpoczęły się już w sobotę O godz. 11.00 nad jeziorem Winiary, gdzie odbył się Bieg Tropem Wilczym. Także w niedzielę Bieg Tropem Wilczym organizowany jest od godz. 11.00 w Modliszewku koło Gniezna.

    Główne obchody w Gnieźnie rozpoczną się w niedzielę spotkaniem przy tablicy pamiątkowej przy kościele św. Trójcy w Gnieźnie. O godz. 14.00 przy kościele bł. Michała Kozala w Gnieźnie nastąpi
    odsłonięcie tablicy upamiętniającej Edwarda Jagłę ze Skiereszewa i jego towarzyszy, byli to żołnierze z tzw. Zielonego Trójkąta, którzy prowadzili działalność w Wielkopolsce.

    O godz. 17.00 uroczystości zakończy wieczornica patriotyczna w Piwnicy pod Aniołami przy ul. Grzybowo 36 ze wspólnym śpiewaniem piosenek patriotycznych.

    Setki biegaczy i patriotyczne marsze

    W Rojęczynie odbędzie się XIV edycja Biegu "Tropem Wilczym". Uroczyste rozpoczęcie w niedzielę przy Szkole Podstawowej im. Armii Krajowej zaplanowano na godz. 11:15. Następnie do rywalizacji przystąpią przedszkolacy i uczniowie, a o 12:00 start biegu na dystansie głównym, czyli 1963 metrów. Na trasę wyruszą również miłośnicy nordic walking.

    Również w południe rozpocznie się Bieg Tropem Wilczym w Gostyniu. Do wyboru są dwa dystanse: 1963 oraz 5000 metrów. Start zaplanowano w podgostyńskim lesie, na wysokości stacji uzdatniania wody przy ul. Starogostyńskiej. Trasa będzie wiodła duktami leśnymi.

    W Lesznie o godz. 16:30 z Rynku wystartuje marsz Żołnierzy Wyklętych. Organizatorem jest Młodzież Wszechpolska. Uczestnicy przejdą pod pomnik Żołnierzy Wyklętych przy ul. Poniatowskiego, gdzie nastąpi złożenie zniczy i kwiatów. Tegoroczne hasło marszu to "Precz z komuną i postkomuną".

    W Rawiczu główne uroczystości odbędą się przy murze Zakładu Karnego. Początek zaplanowano na godz. 15:00. Wcześniej złożone zostaną kwiaty i zapalone znicze przez przedstawicieli powiatu i gminy w miejscach pamięci związanych z okresem stalinowskim.

    Żołnierzy Wyklętych upamiętni także Kościan. O godz. 12:00 na Placu Niezłomnych złożone zostaną kwiaty i znicze pod tablicą upamiętniającą.