Znicze Pamięci płoną w całej Wielkopolsce. Finał akcji w Koninie

Finał akcji odbywa się w Koninie, gdzie zachowały się niemieckie fotografie z egzekucji pierwszych zakładników. Po mszy w miejscowym kościele uroczystość przeniosła się na przedwojenny rynek, gdzie 22 września 1939 roku Wehrmacht zamordował pierwszych mieszkańców w publicznej egzekucji.

Przy tablicy upamiętniającej jej ofiary, czyli żydowskiego sklepikarza Mordechaja Słodkiego i lokalnego działacza patriotycznego Aleksandra Kurowskiego, honorową wartę pełnią harcerze i grupy rekonstrukcyjne.

Na obecnym placu Wolności, w miejscu, gdzie doszło do egzekucji, mieszkańcy i samorządowcy złożyli kwiaty oraz zapalili znicze. Pamięć o zamordowanym Aleksandrze Kurowskim przywołały jego prawnuczka Agnieszka Kurowska oraz jej matka Aleksandra.

Był restauratorem i m.in strażakiem. Jego nazwisko było znane i wskazane jako pierwsze do egzekucji. Publicznej egzekucji musiał się przyglądać także jego 12 letni wtedy syn. To było wstrząsające wrażenie i ten spęd na Rynku, gdzie Niemcy chcieli pokazać co potrafią. Dopóki żył teść to były wspomnienia

- opowiada Agnieszka Kurowska.

W archiwach zachowały się niemieckie zdjęcia tej zbrodni. 

Na stronie IPN-u można zobaczyć zdjęcia wykonane przez Niemców z egzekucji w Wielkopolsce

- mówi Marta Szczesiak-Ślusarek, koordynatorka Wielkopolskiej odsłony akcji Zapal znicz pamięci.

W zbiorach Instytutu znajdują się m.in. fotografie z egzekucji w Koninie i Kaliszu, a także zdjęcia z tajnej egzekucji przy moście Rudzkim koło Tucholi. Udostępniono również fotografie z ekshumacji w Piaśnicy, odkryte jakiś czas po zakończeniu wojny.

Uczestnicy uroczystości po złożeniu kwiatów na placu Wolności uczcili także pamięć 56 innych mieszkańców zamordowanych przez Niemców na cmentarzu żydowskim w Koninie.

Znicze zapłoną nie tylko w naszym regionie. Akcja medialno-edukacyjna jest wspólnym przedsięwzięciem pięciu Oddziałowych Biur Edukacji Narodowej IPN – w Poznaniu, Gdańsku, Bydgoszczy, Łodzi i Katowicach. Inicjatorką była dziennikarka ówczesnego Radia Merkury Anna Gruszecka.

Honorowy patronat nad tegoroczną edycją objął marszałek województwa wielkopolskiego Marek Woźniak.

Znicz pamięci zapłonął pod tablicą oraz przy krzyżu upamiętniającym ks. kanonika Romana Pawłowskiego

Kapłan był pierwszą ofiarą II wojny światowej w Kaliszu. Został rozstrzelany przez niemiecką policję w 1939 r. na Placu św. Józefa. 

Wcześniej kapłana aresztowano w wyniku donosu i prowokacji, oskarżając go o przechowywanie na plebanii amunicji i broni. Został dotkliwie pobity podczas przesłuchań, a następnie rozstrzelany w egzekucji publicznej 18 października 1939. 

Dziś prezydent Kalisza oraz przedstawiciele IPN z Łodzi zapalili znicze pamięci. Akcja ma na celu przypomnienie ofiar eksterminacji inteligencji polskiej dokonanej przez Niemców jesienią 1939 r. Tegoroczna edycja projektu poświęcona jest tym spośród nich, których śmierć została udokumentowana na fotografiach.